25ος ΓΥΡΟΣ ΑΘΗΝΑΣ 2008

ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ (ΦΑΡΑΓΓΙ ΛΟΥΣΙΟΥ)

Για όσους έχουν προσπαθήσει να διασχίσουν το φαράγγι του Λούσιου η θέα της Μονής του Τιμίου Προδρόμου σίγουρα τους έχει εντυπωσιάσει.Ιδιαίτερα αν φτάσουμε στη Μονή Φιλοσόφου (ή αν έχουμε ξεκινήσει την πεζοπορία μας από εδώ) η θέα που αντικρύζουμε απέναντι στο βάθος ,ανάμεσα στους βράχους, είναι μοναδική.

Το πότε ακριβώς δημιουργήθηκε η Μονή δεν είναι προσδιορισμένο με ακρίβεια.Ορισμένοι υποστηρίζουν πως πρέπει να έγινε μετά το 1427 κι αυτό γιατί σε ένα ασκηταριό υπάρχει επιγραφή που αναφέρει πως βρίσκεται κοντά στον Ατσίχωλο ενώ δεν αναφέρει το μοναστήρι του οποίου η τοποθεσία είναι πλησιέστερη προς το ασκηταριό.Αλλά πάλι μέσα στο μοναστήρι υπάρχει έγγραφο (Τυπικον) του 1545 που κάνει λόγο για την ύπαρξη της μονής.Αλλο έγγραφο του 1828 τοποθετεί τη δημιουργία του μοναστηριού 700 χρόνια πριν (από το 1828).Ενώ μια μεγάλη μορφή του μοναστηριού , ο ηγούμενος Καλλίστρατος πιστεύει πως χτίστηκε το 1167.

Από τα παραπάνω μπορούμε να βγάλουμε το συμπέρασμα πως πρόκειται περί παλαιού μοναστηριού το οποίο επηρέασε σημαντικά τη ζωή της ευρύτερης περιοχής .Κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας προσπάθησε να σώσει την ελληνική γλώσσα ενώ κατά την εποχή της επανάστασης λειτούργησε ως νοσοκομείο.Είναι γνωστή η πολιορκία που έγινε το 1779 από τουρκαλβανούς και η σωτηρία (σήμερα στην πόρτα του μοναστηριού μπορούμε ακόμα να δούμε τις τρύπες από τα βόλια ).Ο μεγάλος αγωνιστής Κόλλιας Πλαπούτας το 1825 βρήκε καταφύγιο στο μοναστήρι (σήμερα στη μονή υπάρχουν τα οστά του)

Αυτό που μπορεί να μας εντυπωσιάσει ,εκτός την όμορφη θέα , όταν επισκεπτούμε το μοναστήρι είναι και οι εξαιρετικές τοιχογραφίες .Ο Φώτης Κόντογλου λέει πως αν δεν είναι έργο του Θεοφάνους του Κρητός τότε σίγουρα είναι κάποιου μαθητή του.

Για να φτάσουμε στη μονή υπάρχουν δύο δρόμοι.Ο ένας είναι με το αυτοκίνητο .Από Δημητσάνα ακολουθούμε το δρόμο προς Στεμνίτσα και στα μισά της διαδρομής στρίβουμε .Ο δεύτερος τρόπος είναι με τα πόδια.Από Δημητσάνα οδηγούμε προς Μονή Φιλοσόφου και από εδώ ακολουθούμε το μονοπάτι που θα μας οδηγήσει στο μοναστήρι.

ΝΑΟΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ-ΚΑΣΤΡΟΥ ΑΙΓΟΣΘΕΝΩΝ

Στα Αιγόσθενα (αρχαιολογικό χώρο) βρίσκεται ο ναός της Θεοτόκου.Πρόκειται για παλαιοχριστινική Βασιλική αφιερωμένη στη Θεοτόκο.

Παλαιοχριστιανική σημαίνει πως έχει δημιουργηθεί μεταξύ 4ου και 8ου αιώνα ενώ ο όρος Βασιλική έχει σα χαρακτηριστικό γνώρισμα το μακρύ διάδρομο που μας παραπέμπει στα αρχαία ρωμαικά κτίσματα απόπου μάλλον έχει πάρει αρκετά στοιχεία.Οπως και νάχει ο τύπος Παλαιοχριστιανική Βασιλική μας φέρνει στο νου μας τα πρώτα βήματα του χριστιανισμού.

Αυτό που εντυπωσιάζει στο συγκεκριμένο ναό (όπως και σε άλλους ) είναι το έντονο αρχαιοελληνικό στοιχείο.Παντού κολόνες και τεράστιες πέτρες αλλά και αιωνόβιες ελιές !Αυτό είναι φυσικό αφού πολλοί ναοί χτίστηκαν σε τοποθεσίες όπου υπήρχαν αρχαιοελληνικοί ναοί και σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκαν και τα ανάλογα -τοπικά- υλικά.

Το ναό εύκολα μπορούμε να τον βρούμε είτε προσπαθήσουμε από την παραλία είτε από τη δυτική πύλη του κάστρου .Βέβαια αν ανεβούμε στο κάστρο θα έχουμε μια καλύτερη οπτική του ναού αφού βρίσκεται στην πλαγιά προς την παραλία.

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ -ΚΑΣΤΡΟΥ ΑΙΓΟΣΘΕΝΩΝ

Αιγόσθενα ή Πόρτο Γερμενό ονομάζεται το επίνειο των Βιλίων Αττικής.Δύο λέξεις διαφορετικές αλλά και προσδιοριστικές της ταυτότητας της ευρύτερης περιοχής.Πόρτο Γερμενό ,μας θυμίζει κάτι από θάλασσα ένα λιμάνι.Τέτοια είναι και η περιοχή στην οποία αναφέρομαι.Ενας πολύ όμορφος κόλπος ,με μια πεντακάθαρη θάλασσα.Αιγόσθενα, μας θυμίζει κάτι από την αρχαία Ελλάδα.Πράγματι παλαιότερα υπήρχε μια αρχαία σημαντική πολιτεία με ένα υπέροχο και ισχυρό τείχος τα Αιγόσθενα.

Οπως μας πληροφορεί και η ταλαιπωρημένη ταμπέλα το κάστρο των Αιγόσθενων πρέπει να έγινε μεταξύ 4ου και 3ου αιών.Βρίσκεται στο άκρο της Αττικής γης και πολύ κοντά στα Μέγαρα.Ετσι Μεγαρείς και ΑΘηναίοι προσπάθησαν πολλές φορές να γίνουν κυρίαρχοι του κάστρου και του λιμανιού που υπήρχε.Αλλες φορές συμμάχησαν στον κοινό κίνδυνο τους Βοιωτούς.Με λίγα λόγια και για τις δύο πόλεις τα Αιγόσθενα αποτέλεσαν ένα φράγμα εναντίον των Βοιωτών.

Αν δούμε από ψηλά το κάστρο ,θα σχηματίσουμε την εντύπωση πως πρόκειται περί τραπεζοειδούς σχήματος με στενότερο σημείο αυτό που πλησιάζει στην παραλία ,εκεί που ήταν το λιμάνι.(113 μ.περίπου).Είναι χισμένο σε καταπληκτικό σημείο.Πάνω σε λόφο και δεξιά -αριστερά υπάρχει μικρό ρέμα.Πάντοτε μου προκαλούσε θαυμασμό η τοποθεσία που διάλεγαν οι αρχαίοι (Ελληνες) για να χτίσουν τα κάστρα τους .Στο κάστρο πρέπει να υπήρχαν 8 πύργοι.

Αργότερα κατά το μεσαίωνα στο εσωτερικό χτίστηκε πεντάκλιτη βασιλική και λειτούργησε μοναστήρι.Σήμερα σώζωνται ερείπια αλλά και ο ναός του Αγίου Γεωργίου ο οποίος είναι από εκείνη την εποχή.

Ομως ,πρέπει να τονίσω για τους ανθρώπους που πους αρέσουν τα αρχαιοελληνικά επιτεύγματα ,οι αρχαιοελληνικές δημιουργίες, πως αν έρθουν να δουν το κάστρο των Αιγόσθενων θα στενοχωρεθούν.Θα λυπηθούν με την έλλειψη της παρουσίας του (εδώ γελάμε λιγάκι) ελληνικού κράτους.Δεν υπάρχει ούτε ένα συρματόπλεγμα ή για να μην αδικώ κανένα υπάρχουν κάτι πατημένα σκουριασμένα αρχαία συρματοπλέγματα.Το χορτάρι ως το γόνατο ,λες όλο και θα μ αρπάξει κανένα φίδι τώρα..Πέτρες πεταμένες απο εδώ κι απ εκεί ,κατσίκια που βόσκουν αλλά και εξοχικά παντού δημιουργούν μια περίεργη εικόνα.Φυσικά και δε γίνεται λόγος για φύλακα για περίπτερο του υπουργείου πολιτισμού.

Είναι εκπληκτική η αδιαφορία .Με τους σεισμούς του 1981 και 1991 έγιναν ζημιές.Από τότε δεν έχει γίνει και καμία εργασία σε τίποτα.Νομίζω πως σκόπιμα περιμένουν να καταρρεύσουν ώστε να μην υπάρχουν (δεν υπάρχει άλλη εξήγηση).

Και να φανταστείς πως θεωρείται το καλύτερα σωζώμενο κάστρο της αρχαιότητας!

Πολύ εύκολα μπορούμε να προσεγγίσουμε την περιοχή του κάστρου.Από Βίλια Αττικής υπάρχει ωραίος (για τα ελληνικά δεδομένα) δρόμος.Λίγα χλμ πριν το Πόρτο Γερμενό αριστερά μας υπάρχει άλλος δρόμος που αν θέλουμε μπορεί να μας οδηγήσει στην όμορφη παραλία της ψάθας.Ετσι μπορούμε να πάμε Βίλια-Πόρτο Γερμενό και επιστροφή από ψάθα Αλεποχώρι-Μέγαρα ,να κάνουμε ένα ωραίο κύκλο.

Αν έχουμε μαζί μας ποδήλατο μπορούμε να ξεκινήσουμε από Βίλια και να φτάσουμε στο Πόρτο -Γερμενό ποδηλατώντας.Ομως θα πρέπει να ξέρουμε πως στην επιστροφή μας περιμένει γερή ανηφόρα.

Αν πάλι είμαστε πεζοπόροι μπορούμε να πάμε απ το καταφύγιο ως την κορφή του Κιθαιρώνα κι απο εκεί να πέσουμε στο Πόρτο Γερμενό.Εκπληκτική-μοναδική θέα προς Κορινθιακό και Αλκυονίδες.

Οταν με το καλό φτάσουμε στην παραλία δε θα δυσκολευτούμε να φτάσουμε ως το κάστρο γιατί έχουμε οπτική επαφή.Αυτό που θα πρέπει να προσέξουμε είναι να μη φύγουμε από το μονοπάτι και πέσουμε σε τίποτα χόρτα (ως το γόνατο) ,οπότε κινδυνεύουμε από κανένα φίδι.

Για να δούμε κάτι ανεπανάληπτο και να νοιώσουμε το μοναδικό ,προτείνω η επίσκεψη στο κάστρο να γίνει χειμώνα .Μια βαριά και μουντή ημέρα που να έχει αεράκι.Τότε αν είμαστε τυχεροί θα δούμε απέναντι στο βάθος αυτό που αιώνες έβλεπαν οι αρχαίοι κάτοικοι των Αιγοσθενων !!